Signaleren van leesproblemen in groep 3

Op welke signalen moet je letten?

Signaleren van leesproblemen in groep 3

In groep 3 kenmerken leerlingen met leesproblemen zich door aanzienlijke moeite met het omzetten van een letterreeks naar de bijhorende klanken. De woorden worden vaak onnauwkeurig of te langzaam gelezen. De oorzaken van de leesproblemen liggen meestal in het niet kunnen automatiseren van de letter-klankkoppeling (weinig letterkennis) en in een zwak fonemisch bewustzijn. De leerlingen met leesproblemen lezen vaak spellend of radend. Echter, zien we vaak een combinatie van beide strategieën.

Spellende leesstrategie

Bij een spellende leesstrategie wordt het woord niet als geheel gelezen maar letter voor letter verklankt. Natuurlijk beginnen de meeste leerlingen met spellend lezen in groep 3, maar maakt spellend lezen na de eerste periode plaats voor vlot en vloeiend lezen. Bij leerlingen die moeite hebben met lezen, vindt deze verschuiving niet plaats.

Radend lezen

Bij leerlingen die radend lezen, gokt de leerling vaak aan de hand van het woordbeeld wat er zou kunnen staan. Ook raadt de leerlingen aan de hand van de context, illustraties of de voorkennis. Het hanteren van een radende leesstrategie resulteert vaak in het maken van veel fouten. De leerling leest vooral onnauwkeurig en te snel.

Spellingproblemen

Bij leerlingen met leesproblemen kunnen ook problemen met spelling ontstaan. De klank-letterkoppeling wordt onvoldoende geautomatiseerd, waardoor letters verkeerd geschreven worden. Er kunnen omkeringen voorkomen in het schrift en problemen met de volgorde van bepaalde klanken. Door de zwakke fonologische vaardigheden kunnen tijdens het schrijven ook letters weggelaten worden. Hierdoor treden er tijdens het spellen van woorden fouten op. Daarnaast wordt zichtbaar dat kinderen met spellingmoeilijkheden vaak proberen de woorden in zijn geheel op te slaan, wat een grote belasting vorm voor het geheugen.

Welke signalen?

Concluderend is het dus belangrijk om op de volgende signalen te letten:

  • Woordherkenning komt niet op gang (radend en spellend lezen)
  • Auditieve analyse verloopt moeizaam
  • Auditieve synthese verloopt moeizaam
  • Het aangeven van de klankpositie in een woord is lastig
  • Manipuleren met klanken, bijvoorbeeld een klank weglaten en dan het overgebleven woord zeggen lukt moeizaam
  • Letters benoemen verloopt traag
  • Teksten worden traag gelezen
  • Klanktekenkoppeling wordt onvoldoende beheerst
  • Klanken worden fout gespeld
  • Woorden worden foutief geschreven
  • Kennis van spellingregels/spellingpatronen wordt onvoldoende toegepast