De kleuterleerkracht: preventief leesbeleid

Veel aandacht voor taal

Preventief leesbeleid

In de kleuterklas is er gedurende de dag veel aandacht voor taal: kringgesprekken, voorlezen van prentenboeken, gesprekjes met de kinderen, rijmen en versjes enzovoorts.

Toch is het belangrijk om eens goed te kijken hoeveel aandacht er structureel voor verschillende talige activiteiten uitgaat is en welke doelen met deze activiteiten worden nagestreefd. In de kwaliteitskaarten van School aan Zet wordt aangegeven hoeveel tijd er minimaal aan verschillende onderdelen besteed moet worden om op een opbrengstgerichte manier te werken aan het versterken van de taal-leesprestaties. Als er preventief, de nodige tijd en kwaliteit in gestoken wordt, kan dat het risico verkleinen dat leerlingen op latere leeftijd leesproblemen ontwikkelen.

Overzicht dagindeling

Dagindeling
 
Beginnende
geletterdheid
Woordenschat
 
Mondelinge
taal
Grote kring
25-30 min
per dag
3-4 keer per week
10-15 minuten
Klanken en letters

2-3 keer per week
Interactief voorlezen
en hardop denkend
voorlezen
4-5 keer per week
woorden expliciet
aanbieden en herhalen
2 keer per week
5 minuten praten
in duo’s
Kleine kring
1-2 keer 10 min
per dag
2-3 keer per week
10 minuten klanken
en letters

1-2 keer per week
10 minuten herhaald
interactief voorlezen
2-3 keer per week
preteaching en reteaching
van de woorden
1-2 keer per week
10 minuten gesprekken
voeren en vertellen
Speelwerkles:
3 keer per week
een talige activiteit
van ongeveer
10 minuten
1 keer per week
de keuze uit een
zelfstandige activiteit
1 keer per week
de keuze uit een
zelfstandige activiteit
1 keer per week
de keuze uit een
zelfstandige activiteit

Fonemisch bewustzijn

Om voldoende aandacht aan fonemisch bewustzijn (passend bij beginnende geletterdheid) is het aan te raden een methode te gebruiken en/of aan de hand van een leerlijn passende activiteiten vorm te geven. Activiteiten die passend zijn bij het thema in de kleuterklas zijn motiverend voor de leerlingen. De volgende opbouw kan worden gehanteerd wat betreft fonemische activiteiten:

  • Luisteren
  • Bewustzijn van zinnen en woorden
  • Bewustzijn van lettergrepen
  • Rijmen (eindrijm)
  • Sorteren van woorden op beginklank
  • Synthetiseren van klanken tot een woord
  • Isoleren van klanken in een woord
  • Een klank in een woord toevoegen, weglaten of vervangen
  • Analyseren van klanken in een woord
  • Letters kunnen benoemen
  • Analyseren van klanken in een woord
  • Letters kunnen benoemen